แผนที่นักท่องเที่ยวเปลี่ยนไป: ไทยพึ่งพาจีนน้อยลง หันปั้นตลาดอินเดียและเพื่อนบ้าน

อุตสาหกรรมท่องเที่ยวของไทยกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างครั้งสำคัญ จากที่เคยพึ่งพานักท่องเที่ยวจีนเป็นเสาหลักมาอย่างยาวนาน วันนี้แผนที่ของตลาดนักท่องเที่ยวกำลังถูกวาดขึ้นใหม่ และภาครัฐกับเอกชนต่างต้องปรับกลยุทธ์เพื่อรับมือกับความจริงชุดใหม่นี้อย่างเร่งด่วน

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อจำนวนนักท่องเที่ยวจีนลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งสั่นสะเทือนความมั่นใจของทั้งอุตสาหกรรม เพราะตลาดจีนเคยเป็นแหล่งรายได้มหาศาลและเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มีจำนวนมากที่สุดของประเทศมาโดยตลอดหลายปีที่ผ่านมา

เมื่อตลาดจีนสะดุด

ตัวเลขสะท้อนความรุนแรงของสถานการณ์ได้อย่างชัดเจน ในปี 2025 นักท่องเที่ยวจีนที่เดินทางเข้าไทยลดลงถึง 34 เปอร์เซ็นต์ จากราว 6.7 ล้านคน เหลือเพียงประมาณ 4.5 ล้านคน ซึ่งเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้ยอดนักท่องเที่ยวรวมของไทยหดตัวเป็นครั้งแรกในรอบหลายปีนอกช่วงการระบาดใหญ่

สาเหตุของการลดลงนั้นมาจากหลายปัจจัยประกอบกัน ทั้งความระมัดระวังในการใช้จ่ายท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจภายในประเทศจีนที่ชะลอตัว และที่สำคัญไม่แพ้กันคือความกังวลเรื่องความปลอดภัย โดยเฉพาะข่าวเกี่ยวกับขบวนการหลอกลวงและแก๊งคอลเซ็นเตอร์ที่บั่นทอนความเชื่อมั่น

ผลกระทบดังกล่าวทำให้ทางการไทยต้องปรับลดเป้าหมายนักท่องเที่ยวจีนสำหรับปี 2026 ลงมาอยู่ที่ราว 5.1 ล้านคน อย่างไรก็ตาม สัญญาณการฟื้นตัวเริ่มปรากฏให้เห็น โดยการคาดการณ์ล่าสุดชี้ว่าตัวเลขอาจขยับขึ้นไปอยู่ระหว่าง 6 ถึง 7 ล้านคน หากมาตรการกู้ความเชื่อมั่นได้ผล

อินเดียและเพื่อนบ้านก้าวขึ้นมาแทน

ในขณะที่ตลาดจีนยังผันผวน ตลาดใหม่ก็ก้าวเข้ามาเติมเต็มช่องว่างอย่างน่าจับตา อินเดียกลายเป็นหนึ่งในเรื่องราวการเติบโตที่สำคัญที่สุดของการท่องเที่ยวในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และกำลังไต่ขึ้นมาเป็นหนึ่งในตลาดต้นทางรายใหญ่ที่สุดของไทยอย่างรวดเร็ว

ตัวเลขยืนยันถึงศักยภาพนี้ได้เป็นอย่างดี ตลอดปี 2025 มีนักท่องเที่ยวอินเดียเดินทางเข้าไทยราว 2.49 ล้านคน และในช่วงห้าเดือนแรกของปี 2026 ก็มีจำนวนสูงถึงประมาณ 1.0 ล้านคนแล้ว ซึ่งสะท้อนถึงกำลังซื้อและความสนใจที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของชาวอินเดีย

นอกจากอินเดียแล้ว ประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซียก็ทวีความสำคัญขึ้นอย่างมาก จนกลายเป็นหนึ่งในตลาดต้นทางอันดับต้น ๆ ของไทย การเดินทางที่สะดวกและระยะทางที่ใกล้ทำให้นักท่องเที่ยวกลุ่มนี้เดินทางบ่อยครั้งและช่วยพยุงตัวเลขรวมได้อย่างมีนัยสำคัญ

ความปลอดภัยและกลยุทธ์ฟื้นความเชื่อมั่น

การกระจายตลาดต้นทางเช่นนี้ถือเป็นบทเรียนสำคัญด้านการบริหารความเสี่ยง การพึ่งพานักท่องเที่ยวจากชาติใดชาติหนึ่งมากเกินไปทำให้อุตสาหกรรมเปราะบางต่อปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นภาวะเศรษฐกิจหรือกระแสข่าวด้านความปลอดภัยก็ตาม

ในด้านนโยบายวีซ่า ไทยเคยเข้มงวดกฎเกณฑ์ในวงกว้างจนกระทบต่อจำนวนนักท่องเที่ยวอินเดียมาแล้ว แต่ปัจจุบันได้เริ่มผ่อนปรนและเปิดช่องทางการเข้าถึงให้กับอินเดียและชาติอื่น ๆ อย่างเลือกสรรมากขึ้น เพื่อดึงดูดกลุ่มที่มีศักยภาพกลับคืนมา

ควบคู่ไปกับการอำนวยความสะดวก ไทยยังเพิ่มมาตรการคัดกรองที่รัดกุมขึ้นผ่านระบบบัตรขาเข้าดิจิทัลของประเทศไทย ซึ่งเป็นความพยายามในการสร้างสมดุลระหว่างการเปิดรับนักท่องเที่ยวจำนวนมากกับการรักษาความปลอดภัยและความเป็นระเบียบเรียบร้อย

โจทย์ใหญ่ของการท่องเที่ยวไทยในระยะต่อไปจึงไม่ใช่เพียงการไล่ตามตัวเลขให้ได้มากที่สุด แต่คือการสร้างฐานตลาดที่หลากหลายและยั่งยืน พร้อมกับกอบกู้ภาพลักษณ์ด้านความปลอดภัยให้กลับมาแข็งแกร่ง เพื่อให้ประเทศไทยยังคงเป็นจุดหมายปลายทางในดวงใจของนักเดินทางทั่วโลกต่อไป